{"id":887,"date":"2022-06-21T17:09:51","date_gmt":"2022-06-21T15:09:51","guid":{"rendered":"https:\/\/www.cerege.fr\/communication\/presse\/"},"modified":"2025-09-24T09:04:14","modified_gmt":"2025-09-24T07:04:14","slug":"presse","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.cerege.fr\/fr\/communication\/presse\/","title":{"rendered":"Presse"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-page\" data-elementor-id=\"887\" class=\"elementor elementor-887\" data-elementor-post-type=\"page\">\n\t\t\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-737ccd8f elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"737ccd8f\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-33f328af\" data-id=\"33f328af\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-807a48e elementor-widget elementor-widget-spacer\" data-id=\"807a48e\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"spacer.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-spacer\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-spacer-inner\"><\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-f18478c elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"f18478c\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h1 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Presse<\/h1>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-inner-section elementor-element elementor-element-5d5c668d elementor-reverse-mobile elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"5d5c668d\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-50 elementor-inner-column elementor-element elementor-element-f158275\" data-id=\"f158275\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-1cea8ed elementor-widget-divider--view-line elementor-widget elementor-widget-divider\" data-id=\"1cea8ed\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"divider.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-divider\">\n\t\t\t<span class=\"elementor-divider-separator\">\n\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0133e54 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"0133e54\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p class=\"p1\">Vous \u00eates journaliste et cherchez un\u00b7e expert\u00b7e pour analyser un sujet ? Vous souhaitez recevoir nos actualit\u00e9s et ressources ?<\/p><p>Contactez <a href=\"https:\/\/www.cerege.fr\/fr\/cerege\/ambre-creux-martelli\/\">Ambre Creux-Martelli, Charg\u00e9e de communication<\/a><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-bbb2ea3 elementor-widget-divider--view-line elementor-widget elementor-widget-divider\" data-id=\"bbb2ea3\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"divider.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-divider\">\n\t\t\t<span class=\"elementor-divider-separator\">\n\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-a7d664d elementor-widget elementor-widget-button\" data-id=\"a7d664d\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"button.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-button-wrapper\">\n\t\t\t\t\t<a class=\"elementor-button elementor-button-link elementor-size-sm\" href=\"https:\/\/nuage.osupytheas.fr\/s\/DNKMSfGs6Q2dBj7\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">\n\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-button-content-wrapper\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-button-text\">Kit - Presse<\/span>\n\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-50 elementor-inner-column elementor-element elementor-element-61b9a550\" data-id=\"61b9a550\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-b411660 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"b411660\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Revue de presse<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-d9e6684 elementor-widget elementor-widget-toggle\" data-id=\"d9e6684\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"toggle.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-toggle\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-toggle-item\">\n\t\t\t\t\t<div id=\"elementor-tab-title-2281\" class=\"elementor-tab-title\" data-tab=\"1\" role=\"button\" aria-controls=\"elementor-tab-content-2281\" aria-expanded=\"false\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-toggle-icon elementor-toggle-icon-left\" aria-hidden=\"true\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-toggle-icon-closed\"><i class=\"fas fa-caret-right\"><\/i><\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-toggle-icon-opened\"><i class=\"elementor-toggle-icon-opened fas fa-caret-up\"><\/i><\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<a class=\"elementor-toggle-title\" tabindex=\"0\">2025<\/a>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\n\t\t\t\t\t<div id=\"elementor-tab-content-2281\" class=\"elementor-tab-content elementor-clearfix\" data-tab=\"1\" role=\"region\" aria-labelledby=\"elementor-tab-title-2281\"><h2>Septembre<\/h2><ul><li><a href=\"https:\/\/www.cnrs.fr\/fr\/presse\/le-plus-ancien-atelier-de-fabrication-de-parures-en-coquillages-deurope-de-louest\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Baudier, A et Crevecoeur, I. (2025, 23 septembre). Le plus ancien atelier de fabrication de parures en coquillages d&#8217;Europe de l&#8217;Ouest. CNRS.<\/a> [pour en savoir plus : F. Bachellerie, B. Gravina, S. Rigaud, L. Dayet, M. Thomas, L. Lebreton, E. Morin, C. Lesage, C. Falgu\u00e8res, <a href=\"https:\/\/www.cerege.fr\/fr\/cerege\/edouard-bard\/\">E. Bard<\/a>, J. Bahain, M. Baillet, C. Beauval, J. Bordes, G. Culioli, <a href=\"https:\/\/www.cerege.fr\/fr\/cerege\/thibaut-deviese\/\">T. Devi\u00e8se<\/a>, D. Flas, L. Garb\u00e9, G. Gu\u00e9rin, F. Lacrampe-Cuyaub\u00e8re, C. Lahaye, C. Mallol, J. Marot, B. Maureille, A. Michel, X. Muth, O. Regniers, E. Tartar, N. Teyssandier, A. Thibeault, D. Todisco, O. Tombret, H. Rougier, &amp; I. Crevecoeur. (2025). <a href=\"https:\/\/www.pnas.org\/doi\/10.1073\/pnas.2508014122\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><em>Ch\u00e2telperronian cultural diversity at its western limits: Shell beads and pigments from La Roche-\u00e0-Pierrot, Saint-C\u00e9saire. <\/em>Proc. Natl. Acad. Sci. U.S.A. 122 (39) e2508014122.<\/a>]<\/li><li><a href=\"https:\/\/www.nytimes.com\/2025\/09\/16\/science\/tektites-australia-asteroid-impact.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Kornei, K. (2025, 16 septembre.). <em>A Forgotten Cosmic Impact Was Hidden in a Museum&#8217;s Glass Shards.<\/em> The New York Times.<\/a> [avec la participation de <a href=\"https:\/\/www.cerege.fr\/fr\/cerege\/anna-musolino\/\">Anna Musolino<\/a> et <a href=\"https:\/\/www.cerege.fr\/fr\/cerege\/pierre-rochette\/\">Pierre Rochette<\/a>]<\/li><\/ul><h2>Ao\u00fbt<\/h2><ul><li><a href=\"https:\/\/www.cerege.fr\/fr\/cerege\/pierre-rochette\/\">Rochette, P<\/a>. <a href=\"https:\/\/theconversation.com\/what-makes-lake-iro-in-chad-so-special-its-not-just-a-viral-sunglint-photo-263228\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">(2025, 26 ao\u00fbt). <em>What makes Lake Iro in Chad so special? It\u2019s not just a viral sunglint photo.<\/em> The Conversation.<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/www.rfi.fr\/en\/international-news\/20250805-gabon-forest-cave-reveals-clues-about-prehistoric-central-africa\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Radio France Internationale. (2025, 5 ao\u00fbt). <em>Gabon Forest cave reveals clues about prehistoric central Africa.<\/em> Radio France Internationale.<\/a> [avec la participation de <a href=\"https:\/\/www.cerege.fr\/fr\/cerege\/yannick-garcin\/\">Yannick Garcin<\/a>]<\/li><li><a href=\"https:\/\/www.france24.com\/fr\/info-en-continu\/20250805-au-gabon-des-fouilles-arch\u00e9ologiques-exhument-la-pr\u00e9histoire-de-l-afrique-centrale\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">France 24. (2025, 5 ao\u00fbt.). <em>L&#8217;instant + : au Gabon, des arch\u00e9ologues font revivre la pr\u00e9histoire de l&#8217;Afrique centrale.<\/em> France 24.<\/a> [avec la participation de <a href=\"https:\/\/www.cerege.fr\/fr\/cerege\/yannick-garcin\/\">Yannick Garcin<\/a>]\u00a0<\/li><\/ul><h2>Juillet<\/h2><ul><li><a href=\"https:\/\/www.france24.com\/fr\/plan\u00e8te\/20250706-extinction-masse-permien-trias-foret-tropicale-etude-nature-vie-million-annees-rechauffement-climatique\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Seibt, S. (2025, 6 juillet). <em>Pas de for\u00eat tropicale, pas de vie ? Le myst\u00e8re qui a dur\u00e9 cinq millions d&#8217;ann\u00e9es.<\/em> France 24.<\/a> [avec la participation de <a href=\"https:\/\/www.cerege.fr\/fr\/cerege\/yannick-donnadieu\/\">Yannick Donnadieu<\/a>]<\/li><\/ul><h2>Avril<\/h2><ul><li><a href=\"https:\/\/www.cerege.fr\/fr\/cerege\/valerie-andrieu\/\">Andrieu, V<\/a>. 2025. <em>Marseille il y a un million d\u2019ann\u00e9es: un jardin d\u2019abondance avec des ch\u00e2taigniers, des c\u00e9r\u00e9ales et de la vigne.<\/em> La Revue de Marseille, n\u00b0 281, 3 p.<\/li><\/ul><h2>Mars<\/h2><ul><li><p style=\"caret-color: #000000; color: #000000;\"><a href=\"https:\/\/www.laprovence.com\/article\/region\/660206228803614\/decouverte-historique-quand-marseille-la-grecque-bombardait-les-gaulois-aixois\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Danielides, J. (2025, 10 mars). <i>D\u00e9couverte historique : quand Marseille la Grecque bombardait les Gaulois Aixo\u00efs<\/i>. La Provence.<\/a>\u00a0[pour en savoir plus : Valli\u00e8res D., Parat, F., <a href=\"https:\/\/www.cerege.fr\/fr\/cerege\/pierre-rochette\/\">Rochette, P.<\/a>, Scrinzi, M. and Antonio, P. 2024. <em>Highlighting the role of artillery from Massalia through an archaeometric Study of basalt catapult balls discovered in Mediterranean Gaul (Late 3rd &#8211; 1st century BC)<\/em>. BABESCH 99.]<\/p><\/li><\/ul><h2>F\u00e9vrier<\/h2><ul><li><a href=\"https:\/\/infuse.univ-amu.fr\/fr\/a-la-loupe\/pourrait-apprendre-lanalyse-magnetique-dechantillons-de-roche-collectes-mars\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Maurel, C.<\/a> <a href=\"https:\/\/infuse.univ-amu.fr\/fr\/a-la-loupe\/pourrait-apprendre-lanalyse-magnetique-dechantillons-de-roche-collectes-mars\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">(2025, 19 f\u00e9vrier). <i>Que pourrait nous apprendre l&#8217;analyse magn\u00e9tique d&#8217;\u00e9chantillons de roche collect\u00e9s sur Mars ?<\/i> Infuse.\u00a0<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/www.cerege.fr\/fr\/cerege\/francois-sabatier\/\">Sabatier, F.<\/a> (2025, 16-17 f\u00e9vrier). <em>Partir ou rester, le dil\u00e8me des Saintes-Maries-de-la-Mer [Entrevue par Audrey Garric]. Le Monde.<\/em><\/li><li><a href=\"https:\/\/www.cerege.fr\/fr\/cerege\/gilbert-camoin\/\">Camoin, G.<\/a> (2025, 5 f\u00e9vrier). <em data-start=\"229\" data-end=\"312\">Les forages oc\u00e9aniques ont fait appara\u00eetre de nouvelles disciplines scientifique [Entrevue par Vah\u00e9 Ter Minassian]. Le Monde.<\/em><\/li><\/ul><\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-toggle-item\">\n\t\t\t\t\t<div id=\"elementor-tab-title-2282\" class=\"elementor-tab-title\" data-tab=\"2\" role=\"button\" aria-controls=\"elementor-tab-content-2282\" aria-expanded=\"false\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-toggle-icon elementor-toggle-icon-left\" aria-hidden=\"true\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-toggle-icon-closed\"><i class=\"fas fa-caret-right\"><\/i><\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-toggle-icon-opened\"><i class=\"elementor-toggle-icon-opened fas fa-caret-up\"><\/i><\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<a class=\"elementor-toggle-title\" tabindex=\"0\">2024<\/a>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\n\t\t\t\t\t<div id=\"elementor-tab-content-2282\" class=\"elementor-tab-content elementor-clearfix\" data-tab=\"2\" role=\"region\" aria-labelledby=\"elementor-tab-title-2282\"><h2>Octobre<\/h2><ul><li>Cover image, J\u00e9r\u00f4me Gattacecca\/CNRS\/CEREGE, Nature, 17 oct 2024<\/li><li><a href=\"https:\/\/infuse.univ-amu.fr\/fr\/decouvertes\/lavenir-fragile-berceaux-de-la-civilisation-a-lanthropocene\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Delta sustainability from the Holocene to the Anthropocene and envisioning the future, <\/a><a href=\"https:\/\/infuse.univ-amu.fr\/fr\/decouvertes\/lavenir-fragile-berceaux-de-la-civilisation-a-lanthropocene\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">INFUSE AMU, Octobre 2024<\/a><\/li><\/ul><h2>Septembre<\/h2><ul><li><a href=\"https:\/\/www.insu.cnrs.fr\/fr\/cnrsinfo\/marseille-il-y-un-million-dannees-un-jardin-deden\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Danielides, J. (2024, septembre). <em>Il y a un million d&#8217;ann\u00e9es, Marseille \u00e9tait &#8220;un jardin d&#8217;\u00c9den&#8221;.<\/em> \u00a0La Provence. <\/a>Pour en savoir plus : Andrieu, V., et al. (2024). Vegetation, climate and habitability in the Marseille basin (S.E. France) circa 1 Ma. <i>Geosciences, 14<\/i>(8), 211.<\/li><li><a href=\"https:\/\/www.insu.cnrs.fr\/fr\/cnrsinfo\/marseille-il-y-un-million-dannees-un-jardin-deden\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Andrieu, V. (2024, septembre). <em>Il y a un million d&#8217;ann\u00e9es, un jardin d&#8217;\u00c9den.<\/em> \u00a0INSU CNRS. <\/a>Pour en savoir plus : Andrieu, V., et al. (2024). Vegetation, climate and habitability in the Marseille basin (S.E. France) circa 1 Ma. <i>Geosciences, 14<\/i>(8), 211.<\/li><\/ul><h2>Ao\u00fbt<\/h2><ul><li><a href=\"https:\/\/www.cerege.fr\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Anthony-et-al.-Nature-Sustainability_2024.pdf\">Delta sustainability from the Holocene to the Anthropocene and envisioning the future, Nature Sustainability, august 2024<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/eos.org\/articles\/5000-year-old-copper-pollution-found-near-the-pyramids\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><em>5,000-Year-Old Copper Pollution Found near the Pyramids<\/em><\/a>, EOS, 23 ao\u00fbt 2024<\/li><li><em>The source craters of the martian meteorites: Implications for the igneous evolution of Mars, <\/em><a href=\"https:\/\/www.science.org\/doi\/10.1126\/sciadv.adn2378\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Sciences Advances, 14 ao\u00fbt 2024<\/a><br \/>. <a href=\"https:\/\/www.insu.cnrs.fr\/fr\/news-list\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">CNRS INSU<\/a><br \/>. <a href=\"https:\/\/www.provence-corse.cnrs.fr\/fr\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">CNRS Provence-Corse<\/a><em><br \/><\/em><em><br \/><\/em><\/li><li><em>Vegetation, climate and habitability in the Marseille basin (S.E. France) circa 1 Ma, <\/em><a href=\"https:\/\/www.mdpi.com\/2076-3263\/14\/8\/211\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Geosciences, 7 aout 2024 <br \/><\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/www.insu.cnrs.fr\/fr\/cnrsinfo\/la-plus-ancienne-contamination-en-metaux-aux-pieds-des-pyramides-de-gizeh\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><em>The construction of the Giza pyramids chronicled by human<\/em><br \/><em>copper contamination, <\/em>CNRS Terre et Univers<\/a>, 6 ao\u00fbt 2024<\/li><li><em>Recent tropical Andean glacier retreat is unprecedented in the Holocene, <\/em><a href=\"https:\/\/www.science.org\/doi\/10.1126\/science.adg7546\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Science<\/a><em>,<\/em> 1 ao\u00fbt 2024<\/li><\/ul><h2>Juillet<\/h2><ul><li><p><em>The construction of the Giza pyramids chronicled by human<\/em><br \/><em>copper contamination, <br \/>. <\/em><a href=\"https:\/\/www.cerege.fr\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/gyounes_g51965_v1-revised.pdf\">Geology, 21 juillet 2024<\/a><\/p><\/li><li><em>Provenance of the ballast stones from the Roman Republican ship Ilovik-Par\u017eine 1: A hypothesis about its place of construction<\/em>, 04\/07\/2024<a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/abs\/pii\/S2352409X24002086\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><br \/>. Journal of Archaeological Science: Reports<\/a><br \/><a href=\"https:\/\/infuse.univ-amu.fr\/fr\/decouvertes\/identifier-site-de-construction-dun-navire-antique\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">. Article d\u2019Infuse, le webzine d\u2019AMU<\/a><a href=\"https:\/\/www.insu.cnrs.fr\/fr\/cnrsinfo\/le-site-de-construction-dun-navire-antique-revele-par-la-geologie-des-carbonates\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">. <br \/>. Article CNRS INSU Terre &amp; Univers <\/a><\/li><\/ul><h2>Juin<\/h2><ul><li><em>La fonte des glaces, une inqui\u00e9tante acc\u00e9l\u00e9ration par D\u00e9borah Verfaillie, <\/em><a href=\"https:\/\/lechantier.radio\/infos\/la-fonte-des-glaces-une-inquietante-acceleration\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Podcast Le Chantier<\/a>, 12\/06\/2024<\/li><li><em>Conf\u00e9rence: Les glaciers des \u00eeles Kerguelen, sentinelles du changement climatique, <\/em><a href=\"https:\/\/paca.lpo.fr\/blogs\/largue-verdon-durance\/2024\/06\/04\/les-glaciers-des-iles-kerguelen-sentinelles-du-changement-climatique\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">paca.lpo.fr<\/a>, 04\/06\/2024<\/li><\/ul><h2>Mai<\/h2><ul><li><em>\u00c0 Marseille, avec le festival Explore la science infuse partout en ville, <\/em><a href=\"https:\/\/www.laprovence.com\/article\/region\/43447793851813\/a-marseille-avec-le-festival-explore-la-science-infuse-partout-en-ville\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Journal La Provence<\/a>, Publi\u00e9 le 27\/05\/24<\/li><li><em>Le CEREGE: l&#8217;\u00e9tude et l&#8217;enseignement des sciences de la terre, <\/em><a href=\"https:\/\/cisam-innovation.com\/2024\/05\/22\/le-cerege-letude-et-lenseignement-des-sciences-de-la-terre\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">CISAM, 22\/05\/2024<\/a><\/li><\/ul><h2>Avril<\/h2><ul><li><em>L&#8217;\u00e9rosion des plages du Var, <\/em>Fran\u00e7ois Sabatier, Ma\u00eetre de Conf\u00e9rence, <a href=\"https:\/\/www.tf1.fr\/tf1\/bonjour-la-matinale-tf1\/videos\/bonjour-du-19-avril-2024-03242308.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">TF1 Bonjour, la Matinale (\u00e0 7h40)<\/a>, 21\/04\/2024<\/li><li><p><em>L&#8217;\u00e9rosion des plages du Var, <\/em>Fran\u00e7ois Sabatier, Ma\u00eetre de Conf\u00e9rence, <a href=\"https:\/\/www.france.tv\/france-3\/provence-alpes-cote-d-azur\/dimanche-en-politique-cote-d-azur\/5854818-emission-du-dimanche-21-avril-2024.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">France 3, Dimanche en politique, 19\/04\/2024<\/a><i><br \/><\/i><\/p><\/li><li><em>Les s\u00e9ismes, architectes du paysage<\/em>, <a href=\"https:\/\/youtu.be\/kyuQK8P-P7A\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Reportage CNRS 19\/04\/2024<\/a><\/li><li><em>ASTER : acc\u00e9l\u00e9rer la mati\u00e8re pour mieux la ralentir, <\/em><a href=\"https:\/\/infuse.univ-amu.fr\/fr\/a-la-loupe\/aster-accelerer-la-matiere-mieux-la-ralentir\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Infuse le Webzine AMU, 17\/04\/2024<\/a><\/li><li><p><em>The wonky holes,<\/em> <a href=\"https:\/\/www.publish.csiro.au\/book\/8204\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">CSIRO&#8217;s Double Helix, 15\/04\/2024<\/a><\/p><\/li><li><em>\u201cLa s\u00e9cheresse dans notre d\u00e9partement\u201d, <\/em>Nicolas Roche, <a href=\"https:\/\/www.bfmtv.com\/marseille\/replay-emissions\/planete-locale\/planete-locale-du-lundi-8-avril-operation-nettoyons-le-sud-ce-week-end_VN-202404080744.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Plan\u00e8te Locale, BFM TV Provence<\/a>, 08\/04\/2024<\/li><li><em> Influence of the Rhone River intrusion on microplastic distribution in the Bay of Marseille, <\/em><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/abs\/pii\/S2352485524000902?via%3Dihub\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Regional Studies in Marine Science 73 (2024) 103457<br \/><\/a><\/li><\/ul><h2>Mars<\/h2><ul><li><em>Grotte Cosquer Homo Sapiens et la mer, <\/em><a href=\"https:\/\/www.francetelevisions.fr\/et-vous\/notre-tele\/a-ne-pas-manquer\/grotte-cosquer-homo-sapiens-et-la-mer-27468\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer nofollow\">documentaire France 5<\/a> le 21\/03\/2024.<\/li><li><em>A 4,565-My-old record of the solar nebula field<\/em>, <a href=\"https:\/\/www.pnas.org\/doi\/abs\/10.1073\/pnas.2312802121\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">PNAS march 4th<\/a>, 10.1073\/pnas.2312802121 , Maurel C. &amp; Gattacceca J.<\/li><li><em>M\u00e9t\u00e9orite : un enregistrement magn\u00e9tique vieux de 4 565 Ga, <\/em><a href=\"https:\/\/infuse.univ-amu.fr\/fr\/decouvertes\/meteorite-un-enregistrement-magnetique-vieux-de-4-565-ga\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Infuse<\/a>, 6 mars 2024<\/li><\/ul><h2>F\u00e9vrier<\/h2><ul><li><em>Comment notre avenir sera-t-il fa\u00e7onn\u00e9 par le changement climatique global ?,<\/em> <a href=\"https:\/\/www.nature.com\/articles\/s41561-023-01371-4\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Nature Geoscience<\/a>, 29\/01\/2024<\/li><li><em>Comment notre avenir sera-t-il fa\u00e7onn\u00e9 par le changement climatique global ?,<\/em>\u00a0<a href=\"https:\/\/www.insu.cnrs.fr\/fr\/cnrsinfo\/asie-centrale-changement-brutal-des-precipitations-et-de-la-vegetation-il-y-56-millions\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">CNRS Terre et Univers<\/a>, 01\/02\/2024<\/li><li><em>Comment notre avenir sera-t-il fa\u00e7onn\u00e9 par le changement climatique global ?,<\/em> <a href=\"https:\/\/infuse.univ-amu.fr\/fr\/decouvertes\/changement-climatique-influencera-t-avenir\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Infuse<\/a>, 02\/02\/2024<\/li><li><em>Les solutions de l&#8217;IRD pour le climat<\/em>, <a href=\"https:\/\/www.laprovence.com\/article\/region\/99969903866851\/des-andes-aux-alpes-a-marseille-ils-inventent-des-solutions-pour-lutter-contre-le-dereglement-climatique\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">La Provence, 08\/02\/2024<\/a><\/li><li><em>Des Andes aux Alpes : \u00e0 Marseille, ils inventent des solutions pour lutter contre le d\u00e9r\u00e8glement climatique, <\/em><a href=\"https:\/\/eos.org\/editors-vox\/rare-and-revealing-radiocarbon-in-service-of-paleoceanography\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">La Provence, le 07\/02\/24<\/a><\/li><li><em>Asie centrale : changement brutal des pr\u00e9cipitations et de la v\u00e9g\u00e9tation il y a 56 millions d&#8217;ann\u00e9es<\/em>, <a href=\"https:\/\/www.insu.cnrs.fr\/fr\/cnrsinfo\/asie-centrale-changement-brutal-des-precipitations-et-de-la-vegetation-il-y-56-millions\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">CNRS Terre et Univers<\/a>, 01\/02\/2024<\/li><li><em>Comment le changement climatique influencera-t-il notre avenir ?\u00a0<\/em><a href=\"https:\/\/infuse.univ-amu.fr\/fr\/decouvertes\/changement-climatique-influencera-t-avenir\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Infuse<\/a>, 02\/02\/2024<\/li><\/ul><h2>Janvier<\/h2><ul><li><em>A late Pleistocene hominin footprint site on the North African coast of Morocco<\/em>, <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1038\/s41598-024-52344-5\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Scientific Reports<\/a>, 23\/01\/2024<\/li><li><em>D\u2019anciennes empreintes de pieds trouv\u00e9es au Maroc<\/em>, I<a href=\"https:\/\/infuse.univ-amu.fr\/fr\/decouvertes\/danciennes-empreintes-de-pieds-trouvees-maroc\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">nfuse web magazine AMU<\/a>, janvier 2024,<\/li><li><em>Proto-monsoon rainfall and greening in Central Asia due to extreme early Eocene warmth<\/em>, <a href=\"https:\/\/www.nature.com\/articles\/s41561-023-01371-4\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Nature Geoscience<\/a>, 29\/01\/2024<\/li><li><em>[Environnement] Les d\u00e9fis de l\u2019eau, pour tous et pour longtemps\u2026, <\/em><a href=\"https:\/\/gomet.net\/environnement-les-defis-de-leau-pour-tous-et-pour-longtemps\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">GOMET&#8217;<\/a>, 4 janvier 2024<\/li><\/ul><div>\u00a0<\/div><\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-toggle-item\">\n\t\t\t\t\t<div id=\"elementor-tab-title-2283\" class=\"elementor-tab-title\" data-tab=\"3\" role=\"button\" aria-controls=\"elementor-tab-content-2283\" aria-expanded=\"false\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-toggle-icon elementor-toggle-icon-left\" aria-hidden=\"true\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-toggle-icon-closed\"><i class=\"fas fa-caret-right\"><\/i><\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-toggle-icon-opened\"><i class=\"elementor-toggle-icon-opened fas fa-caret-up\"><\/i><\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<a class=\"elementor-toggle-title\" tabindex=\"0\">2023<\/a>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\n\t\t\t\t\t<div id=\"elementor-tab-content-2283\" class=\"elementor-tab-content elementor-clearfix\" data-tab=\"3\" role=\"region\" aria-labelledby=\"elementor-tab-title-2283\"><h3>D\u00e9cembre<\/h3><ul><li>Boivinet, X.<em><em> (2023, week-end 2 et 3 d\u00e9cembre). <\/em><\/em><a href=\"https:\/\/www.lamarseillaise.fr\/accueil\/des-essais-nucleaires-a-l-age-du-carbone-dans-le-sol-CA15155755\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Des essais nucl\u00e9aires \u00e0 l\u2019\u00e2ge du carbone dans le sol.<\/a> <em><em><i>La Marseillaise<\/i>.<br \/><\/em><\/em><\/li><\/ul><h3>Novembre<\/h3><ul><li><p class=\"p1\"><a href=\"https:\/\/www.radiofrance.fr\/franceinter\/podcasts\/les-savanturiers\/les-savanturiers-du-samedi-25-novembre-2023-9719556?at_medium=newsletter&amp;at_campaign=inter_quoti_edito&amp;at_chaine=france_inter&amp;at_date=2023-11-27&amp;at_position=3\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">\u00ab L\u2019Europe n\u2019\u00e9tait pas enti\u00e8rement couverte de for\u00eats avant l\u2019arriv\u00e9e de Sapiens \u00bb<\/a>. (2023, 25 novembre). <i>France Inter, Les Saventuriers<\/i>.<\/p><\/li><\/ul><h3>Octobre<\/h3><ul><li><p class=\"p1\"><a href=\"https:\/\/www.radiofrance.fr\/franceculture\/podcasts\/serie-dans-les-vestiges-des-anciens-climats\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Dans les vestiges des anciens climats.<\/a> (2023, 2 octobre). <i>France Culture, LSD, S\u00e9rie d\u2019Aline Penitot<\/i>.<\/p><\/li><li><p class=\"p1\">P\u00e9nitot, A. (2023, 2 octobre). <a href=\"https:\/\/www.lemonde.fr\/culture\/article\/2023\/10\/02\/dans-les-vestiges-des-anciens-climats-sur-france-culture-aline-penitot-fait-entendre-glaciers-oceans-forets_6192012_3246.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">\u201cDans les vestiges des anciens climats, sur France Culture : Aline P\u00e9nitot fait entendre glaciers, oc\u00e9ans, for\u00eats\u201d<\/a>. <i>Le Monde<\/i>, par Emilie Grangeray.<\/p><\/li><\/ul><h3>Septembre<\/h3><ul><li>Salon-de-Provence et ses environs : un s\u00e9isme peut-il se produire \u00e0 nouveau ? <a href=\"https:\/\/mesinfos.fr\/13300-salon-de-provence\/salon-et-ses-environs-un-seisme-peut-il-se-reproduire-183496.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><em>Le R\u00e9gional<\/em><\/a>, le 14\/09\/203<\/li><li><span style=\"color: #000000;\">&#8220;Ne plus consid\u00e9rer l\u2019eau comme une ressource illimit\u00e9e&#8221;.\u00a0<a href=\"https:\/\/www.lelaboratoiredelarepublique.fr\/debattre\/ne-plus-considerer-leau-comme-une-ressource-illimitee\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><em>Le Laboratoire de la <\/em><em>R\u00e9publique<\/em>, <\/a><\/span>\u00a0le 01\/09\/2023<\/li><\/ul><h3>Ao\u00fbt<\/h3><ul><li><p class=\"article__title\">Un traitement fun\u00e9raire de reine pour la nourrice du pharaon Amenhotep\u00a0II. <a href=\"https:\/\/www.lemonde.fr\/sciences\/article\/2023\/08\/31\/un-traitement-funeraire-de-reine-pour-la-nourrice-du-pharaon-amenhotep-ii_6187273_1650684.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><em>Le Monde<\/em><\/a><span id=\"js-authors-list\" class=\"meta__author meta__author--header\"><a class=\"article__author-link\" href=\"https:\/\/www.lemonde.fr\/signataires\/pierre-barthelemy\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">, <\/a><\/span>le 31 ao\u00fbt 2023<\/p><\/li><li class=\"fig-headline fig-pagination__hidden\">La M\u00e9diterran\u00e9e en premi\u00e8re ligne face au changement climatique. <em><a href=\"https:\/\/www.lopinion.fr\/international\/la-mediterranee-en-premiere-ligne-face-au-changement-climatique\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">L&#8217;Opinion,<\/a><\/em>\u00a0le 30\/08\/2023<\/li><li class=\"fig-headline fig-pagination__hidden\">Histoire du Gulf Stream, courant marin fameux et symbole ambigu de la fragilit\u00e9 des pulsations terrestres, <a href=\"https:\/\/www.lemonde.fr\/series-d-ete\/article\/2023\/08\/20\/les-ambiguites-du-gulf-stream-courant-marin-et-symbole-du-lien-bienfaisant-entre-l-amerique-et-l-europe_6185999_3451060.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><em>Le Monde, 20\/08\/2023<\/em><\/a><\/li><li><div class=\"kb0PBd cvP2Ce jGGQ5e\" data-snf=\"x5WNvb\" data-snhf=\"0\"><div class=\"yuRUbf\"><div><p class=\"LC20lb MBeuO DKV0Md\">Piscines priv\u00e9es : \u00abLa politique du bouc \u00e9missaire n&#8217;est pas la solution &#8230;<a href=\"https:\/\/www.liberation.fr\/lifestyle\/piscines-privees-la-politique-du-bouc-emissaire-nest-pas-la-solution-20230808_ID5L3LXCMFFK7EGPSVYNBJRDIA\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Lib\u00e9ration,<\/a> le 08\/08\/2023<\/p><\/div><\/div><\/div><\/li><li>Anneaux Corallig\u00e8nes, le myst\u00e8re du Cap Corse bient\u00f4t d\u00e9voil\u00e9\u00a0?<a href=\"https:\/\/www.francebleu.fr\/infos\/sante-sciences\/anneaux-coralligenes-le-mystere-du-cap-corse-bientot-devoile-6424600\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><em> France Bleu RCFM, le 04\/08\/2023<br \/><\/em><\/a><\/li><li>Cap Corse : le myst\u00e8re des anneaux corallig\u00e8nes reste entier, <a href=\"https:\/\/www.corsematin.com\/article\/environnement\/50627854610762\/cap-corse-le-mystere-des-anneaux-coralligenes-reste-entier\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><em>Corse matin, le 16\/08\/23<br \/><\/em><\/a><\/li><\/ul><h3><span style=\"color: var( --e-global-color-text ); font-family: var( --e-global-typography-3fb7b59-font-family ), Sans-serif; font-size: var( --e-global-typography-3fb7b59-font-size ); letter-spacing: var( --e-global-typography-3fb7b59-letter-spacing ); word-spacing: var( --e-global-typography-3fb7b59-word-spacing );\"><br \/>Juillet<\/span><\/h3><ul><li class=\"fig-headline fig-pagination__hidden\">Cr\u00e8me solaire : faut-il choisir entre prot\u00e9ger sa peau et pr\u00e9server l&#8217;environnement ?<em> <span class=\"fig-content-metas__authors\">Malo<\/span><\/em><span class=\"fig-content-metas__source\"><em>, J.\u00a0<\/em> <a href=\"https:\/\/www.lefigaro.fr\/voyages\/conseils\/creme-solaire-faut-il-choisir-entre-proteger-sa-peau-et-preserver-l-environnement-20230705\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">(2023), <span class=\"fig-content-metas__source-name\"><em>lefigaro.fr le 05\/07\/2023<\/em><\/span><\/a><\/span><\/li><\/ul><h3>Juin<\/h3><ul><li><p class=\"nodeheader-title\">Fonte des glaciers : On a v\u00e9rifi\u00e9 trois arguments climatosceptiques, <em><span class=\"author-name\">Jehanno<\/span>, E<\/em>.<a href=\"https:\/\/www.20minutes.fr\/planete\/rechauffement-climatique\/4042909-20230627-fonte-glaciers-verifie-trois-arguments-climatosceptiques\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"> (2023),<em> 20minutes.fr, le 27\/06\/2023<\/em><\/a><\/p><\/li><li>Nous n&#8217;avons pas totalement conscience de la ressource, <em>laprovence.com, le 07\/06\/2023<\/em><\/li><\/ul><ul><li>Les Eyzies : Une conf\u00e9rence sur l\u2019arch\u00e9ologie avec Thibaut Devi\u00e8se, <a href=\"https:\/\/www.dordognelibre.fr\/2023\/06\/07\/les-eyzies-une-conference-sur-larcheologie-avec-thibaut-deviese\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><em>dordognelibre.fr, le 07\/06\/2023<\/em><\/a><\/li><\/ul><h3><span style=\"color: var( --e-global-color-text ); font-family: var( --e-global-typography-3fb7b59-font-family ), Sans-serif; font-size: var( --e-global-typography-3fb7b59-font-size ); letter-spacing: var( --e-global-typography-3fb7b59-letter-spacing ); word-spacing: var( --e-global-typography-3fb7b59-word-spacing );\"><br \/>Mai<\/span><\/h3><ul><li><span class=\"ng-star-inserted\">Disparition anticip\u00e9e du glacier de Saint-Sorlin vers 2050<\/span>,<a href=\"https:\/\/lameteorologie.fr\/issues\/2023\/121\/meteo_2023_121_39?fbclid=IwAR0B2NTYOLAvKJsR3Drll7p_Uxyd2NGtM70VfxgmEqUN69yOZAl727NjyyE\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><em> lameteorologie.fr, le 1er mai 2023<\/em><\/a><\/li><li><p>M\u00e9diterran\u00e9e-Afrique : comment le Congo et la m\u00e9tropole Aix-Marseille coop\u00e8rent pour pr\u00e9server les ressources en eau, <a href=\"https:\/\/www.latribune.fr\/economie\/international\/mediterranee-afrique-comment-le-congo-la-metropole-aix-marseille-cooperent-pour-preserver-les-ressources-en-eau-962562.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><em>latribune.fr, le 17\/05\/ 2023<\/em><\/a><\/p><\/li><\/ul><h2><span style=\"color: var( --e-global-color-text ); font-family: var( --e-global-typography-3fb7b59-font-family ), Sans-serif; font-size: var( --e-global-typography-3fb7b59-font-size ); letter-spacing: var( --e-global-typography-3fb7b59-letter-spacing ); word-spacing: var( --e-global-typography-3fb7b59-word-spacing );\"><br \/>Avril<\/span><\/h2><div class=\"mb-3\"><ul><li>From Arctic to Alps, icy exploration expands understanding of global warming, <a href=\"https:\/\/ec.europa.eu\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><em>Horizon Magazine 23\/04\/2023<\/em><\/a><\/li><\/ul><ul><li>L&#8217;obligation de repenser toute la strat\u00e9gie de l&#8217;utilisation de l&#8217;eau, <a href=\"https:\/\/aqua-valley.com\/revue-paneaurama-3\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">PAN&#8217;EURAMA #3 hiver 2022-2023, 14 avril 2023<\/a><\/li><\/ul><ul><li class=\"news-article__hero__title\">Magnets wipe memories from meteorites, erasing billion-year-old data.\u00a0Researchers sound alarm over damage caused by popular meteorite-hunting technique (2023) <a href=\"https:\/\/www.science.org\/content\/article\/magnets-wipe-memories-meteorites-erasing-billion-year-old-data\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">https:\/\/www.science.org\/, <\/a>06\/04\/2023.<\/li><\/ul><\/div><h2><span style=\"color: var( --e-global-color-text ); font-family: var( --e-global-typography-3fb7b59-font-family ), Sans-serif; font-size: var( --e-global-typography-3fb7b59-font-size ); letter-spacing: var( --e-global-typography-3fb7b59-letter-spacing ); word-spacing: var( --e-global-typography-3fb7b59-word-spacing );\"><br \/>Mars<\/span><\/h2><div class=\"page\" title=\"Page 1\"><div class=\"section\"><div class=\"layoutArea\"><div class=\"column\"><ul><li>Ce que la France peut esp\u00e9rer de la r\u00e9utilisation des eaux us\u00e9es,\u00a0 <a href=\"https:\/\/www.lefigaro.fr\/sciences\/ce-que-la-france-peut-esperer-de-la-reutilisation-des-eaux-usees-20230330\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><em>LeFigaro.fr, le 31\/03\/2023<\/em><\/a><\/li><\/ul><ul><li>Plan Eau &#8220;Il faut compl\u00e8tement changer son rapport \u00e0 l&#8217;eau&#8221;, <em>Nicolas Roche<\/em>, <a href=\"https:\/\/www.francetvinfo.fr\/replay-radio\/grille-des-emissions#\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><em>France Info podcast <\/em><\/a><\/li><li>Plan eau : &#8220;Il faut compl\u00e8tement revoir notre rapport \u00e0 l&#8217;eau&#8221;, plaide un chercheur, sp\u00e9cialiste des probl\u00e9matiques de l&#8217;eau (2023) <em><a href=\"https:\/\/www.francetvinfo.fr\/meteo\/secheresse\/plan-eau-il-faut-completement-revoir-notre-rapport-a-l-eau-plaide-un-chercheur-specialiste-des-problematiques-de-l-eau_5742338.html#\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">francetvinfo.fr <\/a><\/em><a href=\"https:\/\/www.francetvinfo.fr\/meteo\/secheresse\/plan-eau-il-faut-completement-revoir-notre-rapport-a-l-eau-plaide-un-chercheur-specialiste-des-problematiques-de-l-eau_5742338.html#\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><em>le 30\/03\/2023\u00a0<\/em><\/a><\/li><\/ul><ul><li>ASTER\u00a0plonge\u0301e\u00a0dans\u00a0l\u2019histoire\u00a0de la terre, <em>Gilabert, C. Choupas, C. <\/em>(2023) <a href=\"https:\/\/abo.futura-sciences.com\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">https:\/\/abo.futura-sciences.com\/ <\/a><\/li><\/ul><ul><li><span dir=\"auto\">Comprendre les moussons d&#8217;Asie <\/span>du Sud, <em>Bolton, C. <\/em>(2023) <a href=\"https:\/\/www.larecherche.fr\/pal%C3%A9oclimat\/comprendre-les-moussons-en-asie-du-sud\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><em>larecherche.fr<\/em><em>, <\/em>17 mars 2023<\/a>.<\/li><\/ul><\/div><\/div><\/div><\/div><ul><li><p>Un nouveau regard sur les changements climatiques rapides et la bascule bipolaire, <em> Bard, E. <\/em>(2023)\u00a0 <a href=\"https:\/\/www.college-de-france.fr\/actualites\/un-nouveau-regard-sur-les-changements-climatiques-rapides-et-la-bascule-bipolaire\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">college-de-france.fr<em>, <\/em>14 mars 2023.<\/a><\/p><\/li><\/ul><div class=\"summary entry-summary\"><ul><li class=\"product_title entry-title\">La clef des sols, ouvrage collectif coordonn\u00e9 par <em>Sophie Cornu. <\/em>Ed Maia<em>,\u00a0<\/em>(2023). ISBN: 9782384414239. <a href=\"https:\/\/www.editions-maia.com\/livre\/la-clef-des-sols-collectif-sophie-cornu-9782384414239\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">https:\/\/www.editions-maia.com\/livre\/la-clef-des-sols-collectif-sophie-cornu-9782384414239\/<\/a><\/li><\/ul><\/div><h2>F\u00e9vrier<\/h2><ul><li>Rare and Revealing: Radiocarbon in Service of Paleoceanography, <a href=\"https:\/\/eos.org\/editors-vox\/rare-and-revealing-radiocarbon-in-service-of-paleoceanography\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><em>EOS, Luke C. Skinner and Edouard Bard, 07\/02\/2023<\/em><\/a><\/li><li><p class=\"headline font-1 medium bold\"><span class=\"priority-content\"><span class=\"x193iq5w xeuugli x13faqbe x1vvkbs x1xmvt09 x1lliihq x1s928wv xhkezso x1gmr53x x1cpjm7i x1fgarty x1943h6x xudqn12 x3x7a5m x6prxxf xvq8zen xo1l8bm xzsf02u x1yc453h\" dir=\"auto\">Il y a vingt ans, la mine fermait<\/span>, <\/span><em> Biagini, A. et\u00a0 Palmi, C. <\/em>(2023) <a href=\"https:\/\/www.laprovence.com\/article\/france-monde\/1625215989203116\/gardanne-il-y-a-vingt-ans-la-mine-fermait\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><em>La Provence.fr<\/em><\/a><a href=\"https:\/\/www.laprovence.com\/article\/france-monde\/1625215989203116\/gardanne-il-y-a-vingt-ans-la-mine-fermait\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><em>, 0<\/em>1 f\u00e9vrier 2023<\/a><\/p><\/li><\/ul><\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-toggle-item\">\n\t\t\t\t\t<div id=\"elementor-tab-title-2284\" class=\"elementor-tab-title\" data-tab=\"4\" role=\"button\" aria-controls=\"elementor-tab-content-2284\" aria-expanded=\"false\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-toggle-icon elementor-toggle-icon-left\" aria-hidden=\"true\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-toggle-icon-closed\"><i class=\"fas fa-caret-right\"><\/i><\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-toggle-icon-opened\"><i class=\"elementor-toggle-icon-opened fas fa-caret-up\"><\/i><\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<a class=\"elementor-toggle-title\" tabindex=\"0\">2022<\/a>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\n\t\t\t\t\t<div id=\"elementor-tab-content-2284\" class=\"elementor-tab-content elementor-clearfix\" data-tab=\"4\" role=\"region\" aria-labelledby=\"elementor-tab-title-2284\"><h2 style=\"outline-color: currentcolor; outline-style: none; font-family: Poppins, sans-serif; color: #131c2f;\">D\u00e9cembre<\/h2><ul><li><p><span style=\"caret-color: #000000; color: #000000; font-family: var( --e-global-typography-text-font-family ), Sans-serif;\">Boivinet, X. (2022, 18 d\u00e9cembre). <a href=\"https:\/\/www.lamarseillaise.fr\/culture\/sciences-l-hypothese-de-ports-fluviaux-au-pied-des-pyramides-se-renforce-AP12841256\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">L\u2019hypoth\u00e8se de ports fluviaux au pied des pyramides se renforce.\u00a0<\/a><\/span><i style=\"caret-color: #000000; color: #000000; font-family: var( --e-global-typography-text-font-family ), Sans-serif;\">La Marseillaise<\/i><span style=\"caret-color: #000000; color: #000000; font-family: var( --e-global-typography-text-font-family ), Sans-serif;\">.<\/span><\/p><\/li><\/ul><h2>Novembre<\/h2><ul><li><span style=\"caret-color: #000000; color: #000000; font-family: var( --e-global-typography-text-font-family ), Sans-serif;\">Dossier \u2013 Transition \u00e9nerg\u00e9tique \u2013 comment s\u00e9curiser les achats de mati\u00e8res premi\u00e8res. (2022, novembre).<\/span> <i style=\"caret-color: #000000; color: #000000; font-family: var( --e-global-typography-text-font-family ), Sans-serif;\">La Sim<\/i><span style=\"caret-color: #000000; color: #000000; font-family: var( --e-global-typography-text-font-family ), Sans-serif;\">.<\/span><\/li><li><a href=\"https:\/\/www.cerege.fr\/fr\/cerege\/sophie-cornu\/\">Cornu, S.<\/a> (2022).<a href=\"https:\/\/www.echosciences-paca.fr\/articles\/la-clef-des-sols\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"> La clef des sols. <i>Echosciences SUD<\/i>.<\/a><br \/><i><\/i><\/li><\/ul><h2><span style=\"color: var( --e-global-color-text ); font-family: var( --e-global-typography-3fb7b59-font-family ), Sans-serif; font-size: var( --e-global-typography-3fb7b59-font-size ); letter-spacing: var( --e-global-typography-3fb7b59-letter-spacing ); word-spacing: var( --e-global-typography-3fb7b59-word-spacing );\">Octobre<\/span><\/h2><ul><li><span style=\"caret-color: #000000; color: #000000; font-family: var( --e-global-typography-text-font-family ), Sans-serif;\">Vanlerberghe, C. (2022, 19 octobre). Neandertal: une photo de famille gr\u00e2ce \u00e0 la g\u00e9n\u00e9tique.<\/span><span style=\"caret-color: #000000; color: #000000; font-family: var( --e-global-typography-text-font-family ), Sans-serif;\">\u00a0<\/span><i style=\"caret-color: #000000; color: #000000; font-family: var( --e-global-typography-text-font-family ), Sans-serif;\">Le Figaro<\/i><span style=\"caret-color: #000000; color: #000000; font-family: var( --e-global-typography-text-font-family ), Sans-serif;\">.<\/span><\/li><\/ul><ul><li><span style=\"caret-color: #000000; color: #000000; font-family: var( --e-global-typography-text-font-family ), Sans-serif;\">La base de Salon s\u2019est ouverte aux scientifiques en herbe. (2022, 16 octobre).<\/span><em><span style=\"caret-color: #000000; color: #000000; font-family: var( --e-global-typography-text-font-family ), Sans-serif;\"> L<\/span><\/em><i style=\"caret-color: #000000; color: #000000; font-family: var( --e-global-typography-text-font-family ), Sans-serif;\">a Provence<\/i><span style=\"caret-color: #000000; color: #000000; font-family: var( --e-global-typography-text-font-family ), Sans-serif;\">.<\/span><\/li><li><p class=\"p1\"><a href=\"https:\/\/www.cerege.fr\/fr\/cerege\/nicolas-roche\/\">Roche, N.<\/a> (2022, 5 octobre). <a href=\"https:\/\/www.lamarseillaise.fr\/societe\/dismoipourquoi-l-eau-ne-bout-pas-a-la-meme-temperature-a-la-mer-ou-a-la-montagne-CD12224215\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">\u201cPourquoi l\u2019eau ne bout pas \u00e0 la m\u00eame temp\u00e9rature \u00e0 la mer ou \u00e0 la montagne ?\u201d<\/a>. <i>La Marseillaise<\/i>.<\/p><\/li><li><p class=\"p1\"><a href=\"https:\/\/www.cerege.fr\/fr\/cerege\/nicolas-roche\/\">Roche, N.<\/a> (2022, 12 octobre). <a href=\"https:\/\/www.lamarseillaise.fr\/societe\/dismoipourquoi-comment-se-forme-le-brouillard-BI12292366\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">\u201cComment se forme le brouillard ?\u201d, \u201cPourquoi y a-t-il de la pluie ?\u201d<\/a>. <i>La Marseillaise<\/i>.<\/p><\/li><li><p class=\"p1\">Gre, M. (2022, octobre). <a href=\"https:\/\/www.laprovence.com\/article\/edition-aix-pays-daix\/3076887\/la-fete-de-la-science-une-experience-inoubliable.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Au technop\u00f4le de l\u2019Arbois, les sciences sont un jeu d\u2019enfant.<\/a> <i>La Provence<\/i>.<\/p><\/li><\/ul><\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8280d33 elementor-widget elementor-widget-spacer\" data-id=\"8280d33\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"spacer.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-spacer\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-spacer-inner\"><\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Presse Vous \u00eates journaliste et cherchez un\u00b7e expert\u00b7e pour analyser un sujet ? Vous souhaitez recevoir nos actualit\u00e9s et ressources ? Contactez Ambre Creux-Martelli, Charg\u00e9e de communication Kit &#8211; Presse [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":820,"menu_order":70,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"class_list":["post-887","page","type-page","status-publish","hentry"],"acf":[],"publishpress_future_action":{"enabled":false,"date":"2026-05-12 06:21:04","action":"change-status","newStatus":"draft","terms":[],"taxonomy":"","extraData":[]},"publishpress_future_workflow_manual_trigger":{"enabledWorkflows":[]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.cerege.fr\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/887","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.cerege.fr\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.cerege.fr\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.cerege.fr\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.cerege.fr\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=887"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.cerege.fr\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/887\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28196,"href":"https:\/\/www.cerege.fr\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/887\/revisions\/28196"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.cerege.fr\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/820"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.cerege.fr\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=887"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}